انواع قرارداد لیسانس

تعریف

از قرارداد لیسانس تعاریف مختلفی به عمـل  آمـده  اسـت کـه ذیـلاً بـه نقـل و بررسـی تعـدادي  از آن هـا می پردازیم: «قرارداد لیسانس معامله اي است بین طرفین که به موجب آن، لیسانس دهنده در قبـال  تعهـد  لیسـانس  گیرنده نسبت به پرداخت مبلغ مقطوع یا حق امتیاز یا انتقال دیگر عوض معقول تعهد می کند بـه  خـاطر  تجاوز به اموال مورد لیسانس علیه لیسانس گیرنده طرح دعوا نکند».

همین طور در این تعریف آمده است، لیسانس دهنده تعهد می کند به خاطر تجاوز به اموال مـورد  لیسـانس  گیرنده طرح دعوا ننماید، حال آنکه که به محض انعقاد قـرارداد  لیسـانس،  لیسـانس گیرنـده بـا رضـایت لیسانس دهنده از حق مالکیت فکري استفاده می نماید و نمی توان استفاده او را عدوانی و تجاوز تلقی کرد، بنابراین تعریف فوق از این حیث هم ایراد دارد.

با توجه به مطالب فوق می توان قرارداد لیسانس را چنین تعریف نمود: «قراردادي است که بـه  موجـب  آن، لیسانس گیرنده در قبال پرداخت مبلغی، حق استفاده از حق مالکیت فکري لیسانس دهنـده  را بـه  دسـت  می آورد». حق لیسانس گیرنده نه از نوع مالکیت عین یا منافع بلکه از نوع حق انتفاع است که در بنـد 2 ماده 29 قانون مدنی بدان اشاره شده است.

انواع قرارداد لیسانس

ذیلاً ضمن بحث هاي مستقل به انواع قرارداد لیسانس به اعتبار نوع، به اعتبار دامنه، به اعتبار طرفین، بـه  اعتبار محدوده جغرافیایی و به اعتبار موضوع اشاره می نماییم.

 به اعتبار نوع

قرارداد لیسانس به اعتبار نوع را می توان به انحصاري، غیرانحصاري و انفرادي تقسیم بندي نمـود. حـال،  به توضیح اقسام فوق می پردازیم.

الف) انحصاري

لیسانس انحصاري، قراردادي است که به موجب آن لیسانس دهنده نمی توانـد  در محـدوده  جغرافیـایی  موضوع لیسانس اقدام به بهره برداري مشابه نماید و یا به اشخاص دیگري لیسانسی اعطا نماید.

ب)غیر انحصاري

لیسانس غیر انحصاري، نقطه مقابل لیسانس انحصاري است، بنابراین لیسانس دهنده می تواند از موضوع لیسانس شخصاً بهره برداري نماید یا به اشخاص دیگري لیسانس اعطا نماید.

ج)انفرادي

لیسانس انفرادي، لیسانسی است که به موجب آن لیسانس دهنده خودش می تواند از موضوع لیسـانس  استفاده نماد ولی نمی تواند به اشخاص دیگري لیسانس اعطا کند.

به اعتبار دامنه

قرارداد لیسانس ممکن است به لیسانس گیرنده اجازه هر نوع بهره برداري و استفاده از حق مالکیت صنعتی موضوع قرارداد را اعطا نماید.

برعکس ممکن است دامنه لیسانس به موضوعات خاصی محدود شود. با توجه به دامنه لیسانس می توان قرارداد لیسانس را به قراردادهاي با موضوع ساخت، استفاده و فـروش  تقسیم بندي نمود.

الف) ساخت

زمانی که دامنه لیسانس صرفاً به ساخت یا تولید محصول محدود می شود، لیسانس گیرنـده نمـی توانـد  غیر از تولید محصول بهره برداري هاي دیگري از حق مالکیت فکري به عمل بیاورد.

ب) استفاده

ممکن است لیسانس دهنده به لیسانس گیرنده تنها اجازه استفاده از حق مالکیت صنعتی بـراي مصـارف  شخصی خودش را اعطا نموده باشد. در این صورت، لیسـانس گیرنـده  نمـی توانـد از موضـوع لیسـانس  استفاده هاي دیگري بنمایید.

ج) فروش

وقتی دامنه لیسانس صرفاً به فروش محصولات محدود می شود، لیسانس گیرنده نمـی تـواند بـه غیـر از فروش، استفاده هاي دیگري از حق مالکیت فکري به عمل بیاورد . ممکن اسـت لیسـانس گیرنـده تنهـا  اجاره فروش در سطح عمده فروشی یا خرده فروشی داشته باشد. همین طـور  ممکـن  اسـت  ملـزم  گـردد  محصول را صرفاً به اشخاص خاص مثلاً مشتریان لیسانس دهنده یا شبکه هاي توزیع لیسانس دهنده یا عاملین صلاحیت دار بفروشد.

به اعتبار موضوع

قرارداد لیسانس را به اعتبار موضوع آن می توان به قرارداد با موضوع گواهی اختـراع،  مـدل هـاي  مفیـد،  طرح هاي صنعتی، علامت تجاري، دانش فنی، اسرار تجاري، طرح هاي ساخت مدارهاي یکپارچه، نشانه هاي جغرافیایی و گونه هاي گیاهی تقسیم بندي نمود .

اضافه می نماید که ممکن است موضوع قـرارداد،  بسته اي از حقوق مالکیت فکري مثلاً شامل ورقه اختراع، دانش فنی و علامت تجاري باشد.

به اعتبار طرفین

قرارداد لیسانس را به اعتباري می توان به لیسانس غیرمتقابل و متقابل تقسیم بندي نمود. ذیلاً به توضیح آنها می پردازیم.

الف) متقابل

گاهی طرفین قرارداد لیسانس، به اعتباري لیسانس دهنده و به اعتبار دیگر لیسانس گیرنده هسـتند. ایـن  امر در مواقعی اتفاق می افتد که طرفین قرارداد لیسانس در خصوص فنـاوري خـود بـه  یکـدیگر  متقـابلاً  لیسانس اعطا نمایند.

ب) غیر متقابل

قرارداد لیسانس، وقتی غیرمتقابل است که به موجب آن صرفاً یکی از طرفین به دیگري لیسانس اعطـا  می نماید . به عنوان مثال، شرکت الف که دانش فنی لازم براي ساخت پالایشگاه را دارد، بـه  شـرکت ب اجازه می دهد از دانش فنی او در ساخت پالایشگاه استفاده نماید

به اعتبار محدوده جغرافیايی

گاهی لیسانس براي منطقه معین و محصوري صادر می شود، گاهی نیز محدودیت جغرافیـایی نداشـته و لیسانس گیرنده در سطح جهانی می تواند از آن استفاده نماید.

نوشته های مشابه

نحوه انعقاد قرارداد الکترونیکی

به طور عموم ایجاد رابطه حقوقی در محیط اینترنت بالاخص انعقاد قراردادها، در راستای اصل حاکمیت اراده و آزادی قراردادها،…

نکات حقوقی مهم پیرامون خاتمه یافتن قرارداد کار

خاتمه یافتن قرارداد کار تابع قواعد و مقررات قانونی است و طرفین قرارداد کار باید در چارچوب قانون اقدام به…

لطفا نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *